จดทะเบียนสมรสในประเทศไทย: ขั้นตอน เอกสาร และการแปลเพื่อใช้ต่อ

สรุปสั้น

การจดทะเบียนสมรสในไทยทำที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขตแห่งใดก็ได้ โดยคู่สมรสต้องแสดงตนพร้อมเอกสารประจำตัวและพยานตามที่นายทะเบียนกำหนด เมื่อจดเสร็จจะได้ทะเบียนสมรส (คร.2) และใบสำคัญการสมรส (คร.3) หากจะนำไปใช้ต่างประเทศ ให้คัดสำเนาฉบับใหม่แล้วแปลตามระบบที่หน่วยงานปลายทางกำหนด

ใครต้องใช้ขั้นตอนนี้

  • คู่สมรสคนไทยทั้งสองฝ่ายที่ต้องการหลักฐานการสมรสตามกฎหมาย
  • คู่ที่วางแผนยื่นวีซ่าคู่ครองหรือวีซ่าติดตามในต่างประเทศ
  • ผู้ที่ต้องใช้เอกสารสมรสประกอบเรื่องมรดก ประกัน สินเชื่อ หรือสวัสดิการ

เอกสารที่ต้องเตรียม

  • บัตรประจำตัวประชาชนของทั้งสองฝ่าย
  • ทะเบียนบ้าน (บางสำนักทะเบียนขอสำเนา)
  • หลักฐานการสิ้นสุดการสมรสเดิม เช่น ใบสำคัญการหย่า หรือใบมรณบัตรของคู่สมรสเดิม
  • พยานตามจำนวนที่นายทะเบียนกำหนด พร้อมบัตรประจำตัว

ขั้นตอนโดยลำดับ

  1. 1. ตรวจคุณสมบัติและเอกสารประจำตัว

    ทั้งสองฝ่ายต้องมีคุณสมบัติตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เตรียมบัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้านสำหรับคนไทย และหนังสือเดินทางสำหรับชาวต่างชาติ พร้อมหลักฐานการสิ้นสุดการสมรสเดิมหากเคยสมรส

  2. 4. ยื่นจดทะเบียนที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขต

    คู่สมรสไปแสดงตนพร้อมพยานตามที่นายทะเบียนกำหนด หากฝ่ายใดสื่อสารภาษาไทยไม่ได้ นายทะเบียนอาจให้จัดหาล่ามมาด้วย เมื่อจดเสร็จจะได้รับ คร.2 และ คร.3

  3. 5. แปลเอกสารสมรสเพื่อใช้ในต่างประเทศ

    หากต้องนำไปยื่นหน่วยงานต่างประเทศ ให้คัดสำเนาฉบับใหม่จากสำนักทะเบียน แล้วแปลตามระบบที่ปลายทางกำหนด เช่น สำหรับหน่วยงานออสเตรเลียคือคำแปลตามเงื่อนไขของหน่วยงานนั้น ซึ่งคำแปลที่ทำในออสเตรเลียต้องมาจากนักแปลที่ได้รับการรับรองจาก NAATI

ข้อควรระวัง

  • การจัดพิธีตามประเพณีไม่มีผลทางกฎหมายจนกว่าจะจดทะเบียนที่สำนักทะเบียน
  • หากเปลี่ยนคำนำหน้าหรือนามสกุลหลังสมรส ต้องดำเนินการแก้ไขเอกสารประจำตัวก่อนใช้ยื่นต่างประเทศ ไม่เช่นนั้นชื่อจะไม่ตรงกัน
  • รายละเอียดเอกสารและจำนวนพยานอาจต่างกันตามสำนักทะเบียน ควรสอบถามล่วงหน้า

คำถามที่พบบ่อย

จดทะเบียนที่อำเภอไหนก็ได้จริงไหม

โดยทั่วไปคู่สมรสยื่นคำร้องต่อนายทะเบียน ณ สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขตแห่งใดก็ได้ ไม่จำกัดตามภูมิลำเนา แต่บางพื้นที่มีระบบนัดหมายหรือช่วงเวลาให้บริการต่างกัน ควรตรวจสอบกับสำนักทะเบียนนั้นก่อนเดินทาง

หลังจดทะเบียนแล้วต้องเปลี่ยนนามสกุลหรือไม่

กฎหมายไทยเปิดให้คู่สมรสตกลงกันว่าจะใช้นามสกุลของฝ่ายใดหรือใช้นามสกุลเดิมของตนต่อไป หากเลือกเปลี่ยน ต้องไปแก้ไขบัตรประจำตัวประชาชน ทะเบียนบ้าน และหนังสือเดินทางให้ตรงกันทุกฉบับก่อนยื่นเอกสารต่างประเทศ

ต้องคัดเอกสารใหม่ทุกครั้งที่ยื่นหรือไม่

ไม่จำเป็นเสมอไป แต่หน่วยงานปลายทางบางแห่งกำหนดให้ใช้ฉบับคัดใหม่ภายในระยะเวลาที่ระบุ จึงควรอ่านเงื่อนไขของหน่วยงานนั้นก่อน แล้วจึงคัดและแปลในรอบเดียวเพื่อลดการทำซ้ำ

เอกสารสมรสต้องแปลโดยใคร

ขึ้นกับปลายทาง หน่วยงานออสเตรเลียกำหนดเรื่องคำแปลไว้ในเงื่อนไขของแต่ละหน่วยงาน โดยคำแปลที่ทำในออสเตรเลียต้องมาจากนักแปลที่ได้รับการรับรองจาก NAATI ส่วนบางประเทศกำหนดให้ผ่านนิติกรณ์กรมการกงสุลและสถานทูตของประเทศนั้น

ใช้เอกสารสมรสยื่นวีซ่าอย่างเดียวพอไหม

หน่วยงานตรวจคนเข้าเมืองส่วนใหญ่พิจารณาหลักฐานความสัมพันธ์ประกอบด้วย เช่น หลักฐานการอยู่ร่วมกัน การเงินร่วมกัน และการติดต่อสื่อสาร เอกสารสมรสจึงเป็นเพียงส่วนหนึ่งของชุดหลักฐาน

ขอคัดสำเนาย้อนหลังได้ที่ไหน

ขอคัดได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขตตามระเบียบงานทะเบียนครอบครัวของกรมการปกครอง โดยนำบัตรประจำตัวประชาชนไปแสดง กรณีให้ผู้อื่นดำเนินการแทนต้องมีหนังสือมอบอำนาจตามที่กำหนด

สถานการณ์อื่นและเรื่องที่เกี่ยวข้อง

แหล่งอ้างอิงทางการ

สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง — งานทะเบียนครอบครัว

ทบทวนเนื้อหาล่าสุด: สิงหาคม 2569 · สอบถามค่าบริการได้ที่ 080-557-8887 · contact@ilc.company