นักแปลสาบานตน (Sworn Translator) และคำแปลรับรองสำหรับหน่วยงานในยุโรป
สรุปสั้น
คำว่า “นักแปลสาบานตน” (sworn translator / traducteur assermenté / beeidigter Übersetzer) เป็นสถานะที่รัฐในยุโรปหลายประเทศแต่งตั้งให้ผู้แปลทำคำแปลที่ใช้ยื่นต่อศาลและหน่วยงานราชการได้โดยตรง ประเทศไทยไม่มีระบบแต่งตั้งนักแปลสาบานตนของรัฐ ดังนั้นเอกสารไทยที่จะใช้ในยุโรปจึงมักใช้เส้นทางอื่นแทน คือ แปลเป็นภาษาอังกฤษหรือภาษาปลายทาง แล้วผ่านการรับรองคำแปลของกรมการกงสุล และ/หรือรับรองต่อที่สถานทูตของประเทศปลายทาง หรือให้แปลใหม่โดยนักแปลสาบานตนในประเทศปลายทาง เงื่อนไขที่ยอมรับได้ต่างกันในแต่ละสถานทูตและแต่ละประเภทเอกสาร จึงต้องตรวจสอบกับหน้าเว็บทางการของสถานทูตนั้นก่อนดำเนินการทุกครั้ง
ข้อเท็จจริงสำคัญพร้อมแหล่งอ้างอิง
| รายการ | ข้อมูล | แหล่งอ้างอิง |
|---|---|---|
| ประเทศไทยมีนักแปลสาบานตนหรือไม่ | ไม่มีระบบ “นักแปลสาบานตน” ที่รัฐไทยแต่งตั้งแบบยุโรป งานคำแปลที่ใช้กับราชการไทยและต่างประเทศจะใช้การรับรองคำแปลของกรมการกงสุลเป็นหลัก | กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล |
| เส้นทางมาตรฐานของเอกสารไทยไปยุโรป | ต้นฉบับราชการไทย → แปล (ไทย–อังกฤษ หรือไทย–ภาษาปลายทาง) → รับรองคำแปลที่กรมการกงสุล → รับรองต่อที่สถานทูตประเทศปลายทางในไทย ตามที่สถานทูตนั้นกำหนด | กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล |
| Apostille ใช้แทนได้ไหม | ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille โดยจะมีผลบังคับใช้วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ก่อนวันดังกล่าวยังใช้เส้นทางรับรองกงสุลและสถานทูตตามเดิม | HCCH — อนุสัญญา Apostille |
| ภาษาที่สถานทูตยอมรับ | บางสถานทูตรับคำแปลภาษาอังกฤษ บางแห่งบังคับภาษาราชการของตน และบางแห่งกำหนดให้แปลโดยผู้แปลในรายชื่อที่สถานทูตประกาศ — ผันแปรตามสถานทูตและประเภทเอกสาร | สถานเอกอัครราชทูตฝรั่งเศสประจำประเทศไทย |
| ค่าธรรมเนียมและระยะเวลา | ผันแปรตามหน่วยงาน จำนวนหน้า และช่องทางยื่น ควรตรวจสอบอัตราและคิวนัดหมายล่าสุดจากเว็บไซต์ทางการก่อนวางแผน | กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล |
ขั้นตอนดำเนินการ
ยืนยันข้อกำหนดของหน่วยงานปลายทางก่อน
อ่านหน้าเว็บทางการของสถานทูต ศาล เทศบาล หรือมหาวิทยาลัยปลายทางว่า ต้องการคำแปลภาษาใด ต้องแปลโดยนักแปลสาบานตนในประเทศนั้นหรือไม่ และรับคำแปลที่ทำในไทยหรือไม่ ข้อกำหนดนี้เป็นตัวกำหนดเส้นทางทั้งหมด
เตรียมต้นฉบับให้เป็นฉบับล่าสุดและครบหน้า
เอกสารทะเบียนราษฎรควรเป็นฉบับคัดรับรองล่าสุด สแกนครบทุกหน้า ทุกตราประทับ และด้านหลัง หากเอกสารเก่าเกินกำหนดที่หน่วยงานปลายทางระบุ ต้องขอคัดใหม่ก่อน
แปลให้ตรงต้นฉบับทั้งฉบับ
คำแปลต้องครอบคลุมทุกข้อความ ตราประทับ และลายเซ็น ชื่อบุคคลสะกดตรงกับหนังสือเดินทาง เลขที่เอกสารและวันที่ต้องตรงกับต้นฉบับทุกตัวอักษร
รับรองคำแปลตามลำดับชั้น
ปกติเริ่มที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล แล้วจึงนำไปรับรองต่อที่สถานทูตปลายทางหากสถานทูตกำหนด ลำดับนี้ห้ามสลับ เพราะสถานทูตส่วนใหญ่รับรองต่อจากตรากรมการกงสุลเท่านั้น
ตรวจก่อนยื่น และเก็บสำเนาไว้
ตรวจชื่อ วันเดือนปี เลขเอกสาร และความครบถ้วนของตรารับรองอีกครั้ง เก็บไฟล์สแกนชุดสมบูรณ์ไว้ เพราะหน่วยงานปลายทางอาจขอสำเนาเพิ่มระหว่างพิจารณา
เปรียบเทียบรูปแบบการรับรองคำแปล
| รูปแบบ | ใครเป็นผู้รับรอง | มักใช้กับ |
|---|---|---|
| คำแปลรับรองโดยกรมการกงสุล (ไทย) | กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล | เอกสารไทยที่จะนำไปใช้ต่างประเทศ ผ่านการรับรองต่อที่สถานทูตปลายทาง |
| นักแปลสาบานตนในประเทศปลายทาง | ผู้แปลที่ศาลหรือหน่วยงานของประเทศนั้นแต่งตั้ง | เอกสารที่ยื่นต่อศาล เทศบาล หรือหน่วยงานในยุโรปที่บังคับใช้ผู้แปลในระบบของตน |
| คำแปลรับรอง NAATI | นักแปลที่ได้รับการรับรองจาก NAATI (ออสเตรเลีย) | เอกสารที่ยื่นต่อหน่วยงานออสเตรเลีย ไม่ใช่มาตรฐานที่สถานทูตยุโรปใช้ |
แนวทางรายประเทศ
คำแปลสำหรับยื่นหน่วยงานฝรั่งเศส (traducteur assermenté)
เส้นทางเตรียมเอกสารไทยเพื่อใช้กับหน่วยงานฝรั่งเศส และกรณีที่ต้องใช้นักแปลสาบานตนในฝรั่งเศส
คำแปลสำหรับยื่นหน่วยงานเยอรมนี (beglaubigte Übersetzung)
แนวทางเตรียมเอกสารไทยสำหรับหน่วยงานเยอรมนี รวมถึงการตรวจสอบเอกสาร (Urkundenüberprüfung)
คำแปลสำหรับยื่นหน่วยงานอิตาลี (traduzione giurata)
เส้นทางรับรองเอกสารไทยสำหรับใช้ในอิตาลี และการรับรองที่สถานทูตอิตาลีในไทย
คำแปลสำหรับยื่นหน่วยงานสเปน (traductor jurado)
แนวทางเตรียมเอกสารไทยสำหรับหน่วยงานสเปน และบทบาทของ traductor jurado
คำแปลสำหรับยื่นหน่วยงานเนเธอร์แลนด์ (beëdigd vertaler)
เส้นทางเอกสารไทยสำหรับใช้ในเนเธอร์แลนด์ และผู้แปลที่ขึ้นทะเบียนในระบบ Rbtv
ข้อควรระวังที่พบบ่อย
- • เข้าใจว่า “นักแปลสาบานตน” เป็นใบอนุญาตที่ออกในประเทศไทย — ในไทยไม่มีระบบนี้ ผู้ให้บริการที่อ้างว่าถือสถานะดังกล่าวโดยรัฐไทย ควรขอให้ชี้แจงว่าออกโดยหน่วยงานใด
- • นำคำแปลไปให้สถานทูตรับรองก่อนผ่านกรมการกงสุล ทำให้ถูกส่งกลับมาเริ่มใหม่
- • แปลเป็นภาษาอังกฤษทั้งที่หน่วยงานปลายทางบังคับภาษาราชการของตน
- • สะกดชื่อในคำแปลไม่ตรงหนังสือเดินทาง ทำให้ข้อมูลไม่เชื่อมกับเอกสารชุดอื่น
- • ใช้เอกสารคัดรับรองที่เก่าเกินกำหนดของหน่วยงานปลายทาง
- • คาดว่า Apostille ใช้ได้แล้วในวันนี้ — สำหรับเอกสารที่ออกในไทย อนุสัญญาจะมีผลวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570
ข้อมูลตรวจทานเมื่อ สิงหาคม 2026 · เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการเตรียมเอกสาร ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะราย เงื่อนไขของแต่ละสถานทูตเปลี่ยนแปลงได้ โปรดยืนยันกับ กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล และสถานทูตปลายทางก่อนดำเนินการ · สอบถามรายละเอียดได้ทางโทรศัพท์ LINE @NAATI หรืออีเมล